checklist sekten (bis)

Vragenlijst voor leden van besloten religieuze, communautaire, ideologische, identitaire of therapeutische groeperingen.

  1. Is er vrije communicatie tussen leden en niet leden?
  2. Keurt de groepering blijvend contact met familie en vrienden, die geen lid zijn, goed ?
  3. Is het mogelijk grapjes te maken of kritiek te uiten op de groep en haar leider/leiding?
  4. Is het mogelijk binnen de groep op details een afwijkende mening te hebben en kenbaar te maken?
  5. Wordt een ander inzicht vanuit de leiding/door de leider bespreekbaar gemaakt in de groep?
  6. Zijn er vriendschappelijke contacten met andere groeperingen?
  7. Is er een relatie met de fysieke buren (van de ruimte van samenkomst) van de groepering?
  8. Is het de leden toegestaan boeken/artikelen of sites te lezen met een boodschap die ingaat tegen die van de groepering?
  9. Is de groepering actief in belangeloze maatschappelijke activiteiten?
  10. Blijven huwelijken/relaties tussen partners met een verschillende visie in tact?
  11. Verkondigt de groepering dat contacten met buitenstaanders geen probleem opleveren?
  12. Moet voor een bezoek buiten de groepering toestemming worden gevraagd aan de leiding?
  13. Bemoeit de leider/leiding zich met persoonlijke aangelegenheden (zoals: geldbesteding, besteding vrije tijd, opvoeding, intieme omgang tussen de partners.)
  14. Gebruikt de groepering pressie om aan geld te komen van haar leden?
  15. Staat op wat er onder 1-4 genoemd wordt een sanctie (verminderde waardering, intrekking van bevoegdheden, zelfs (gedeeltelijke) uitsluiting)?
  16. Wordt er gedreigd met of gebruik gemaakt van geweld en/of pressie om de leden in een bepaald patroon te dwingen?
  17. Wordt er geweld/dreiging gebruikt tegen ex-leden en vrienden en familie van sekteleden die zich proberen te moeien?

Negatief in deze vragenlijst is: een ontkennend antwoord op de vragen 1 t/m 11, en een bevestegend op de vragen 12 t/m 17.

Elk negatief antwoord kan duiden op iets wat fundamenteel scheef zit, en waar de groepering het ‘overtuigen’ heeft vervangen door dwang. Wanneer meer dan 5 antwoorden negatief zijn, is er sprake van een acuut en ernstig probleem.

Checklist sekten

Hoe herken ik sektarische groepen?

Protestanten -ik ben er niet trots op maar de geschiedenis heeft ook haar rechten- zijn de uitvinders van het ‘fundamentalisme’ (begin twintigste eeuw ontstaan als verzetsbeweging tegen de liberale protestantse theologie). Tegenwoordig staat het islam-fundamentalisme meer in de kijker. Men maakt zich zorgen. En terecht. Fundamentalisme schaadt de mens, vooreerst de fundamentalist zelf, maar dan ook (dus ook) zijn naaste omgeving. De gelovigen beleven dit zelf echter niet zo. En als ze het al – deep inside – toch voelen knagen, dan zullen ze dat met alle geweld ontkennen. Dat maakt de bestrijding ervan ook zo moeilijk: Echte communicatie lukt haast niet.

Het enige dat je kunt doen, zo leert de ervaring, is proberen jonge mensen vooraf weerbaar te maken zodat ze tegen de ‘bekoring’ bestand zijn als ze in fundamentalistisch vaarwater terecht komen.

Toen ik nog les gaf gebruikte ik voor deze mentale weerbaarheidstraining naast diverse films en ervaringsverhalen ook een checklist om het sektarisch gehalte van een religieuze groep te bepalen. Ik had die ooit gevonden in een Duitse publicatie: Eltern und Betroffenen  Initiative gegen psychische Abhängigkeit. Ze stamt uit de vorige eeuw, toen men bij sekten vooral aan christelijke en oosterse groepen dacht, maar lijkt me toch ook prima toepasbaar op allerlei islamitische sekten (m.n. in de beschrijving van de ‘ronselpraktijken’). En trouwens ook op ‘niet-religieuze’ groepen die mensen (klanten) paradijzen allerhande voorspiegelen. Als de groep in kwestie aan minimaal 10 criteria voldeed, dan was die club/vereniging/organisatie een ‘sektarische’ groep en werd het tijd om ‘op je tellen te passen’. Bij 15 treffers was het een sekte. Als je met zo’n groep verbonden was, gold: Wegwezen, rennen voor je leven. Maar waarschijnlijk was het dan al te laat en was je al ‘leeggezogen’ en in de groep opgegaan. Of die getallen kloppen, weet ik niet, maar de checklist zelf vind ik nog steeds goed. Ik zou zeggen: doe er uw voordeel mee.

Checklist

1. Reeds bij het eerste contact met de groep wordt u een volledig nieuw zicht op de wereld geopend (sleutelervaring).
2. Het wereldbeeld van de groep is verbluffend eenvoudig en verklaart werkelijk elk probleem.
3. Bij de groep vindt u alles ‘wat u totnogtoe vruchteloos gezocht hebt’.
4. De groep heeft een leider, – meester, – vader, – goeroe – voordenker, – die alleen de volle waarheid bezit en vaak als een semi-god vereerd wordt.
5. De wereld loopt naar een catastrofe: Alleen de groep weet, hoe men de wereld nog kan redden.
6. De groep is een elite (uitverkoren), de rest van de mensheid is ziek – of gaat verloren. Enkel wie meedoet kan gered worden.
7. De groep wijst de gevestigde wetenschap af. De leer van de groep wordt als ‘ware wetenschap’ aangenomen.
8 . De groep wijst het beroep op rationeel denken af als negatief, satanisch, onverlicht, ideologisch.
9. Kritiek en afwijzing door buitenstaanders is juist het bewijs dat de groep gelijk heeft.

10. De groep noemt zich de ‘ware familie’ of gemeenschap.
11 . De groep wil dat men alle ‘oude’ relaties (familie, werkmilieu, vriendschappen) afbreekt, omdat ze de ontwikkeling van haar leden in de weg staat.
12. De groep sluit zich af voor de rest van de wereld, bijvoorbeeld door kleding- en voedselvoorschriften, door een eigen ‘groepstaal’ en ordening (reglementering) van de intermenselijke relaties.
13. De groep eist een strikt naleven van de regels of een ‘absolute discipline’ (tucht), want dit is de enige weg tot redding.
14. De groep regelt de seksuele betrekkingen, bijvoorbeeld partnerkeuze door de leiding, of groepsseksualiteit, of totale onthouding of…
15. Men is geen ogenblik van de dag meer alleen – iemand uit de groep is altijd bij u (interne controle).
16. De groep vult al uw tijd met opgaven (taken), bijvoorbeeld: verkoop van boeken, werven van nieuwe leden, cursus volgen, meditatie.
17. Indien u twijfelt, of indien het beloofde succes niet komt, of je wordt niet ‘genezen’, dan ben je zelf de schuld daarvan, omdat je je niet genoeg hebt ingezet of geloofd.
18. Men moet dadelijk – liefst nog vandaag – lid worden van de groep. Er is nauwelijks tijd om rustig na te denken en zich een beeld van de groep te vormen.
19. Men moet niet eerst nadenken – bekijken – onderzoeken. Het gaat om het ‘beleven’. kom bij ons, in ons centrum, in onze club, in onze groep, en maak het zelf mee!

De boerkini ziet eruit als een badpak, maar is het niet.

De boerkini is een symbool

symbool 1. een teken dat een bepaald idee, concept of object representeert. vb. duif = vrede.

De boerkini is een badpak met symbolisch karakter. Dat heeft niets met de zwemfunctie te maken, maar alles met het achterliggende idee/concept dat het representeert, letterlijk: present stelt. In dit geval een mensvisie, m.n. dat mannen seksuele roofdieren zijn en dat niet de man daaraan iets moeten doen (zich leren beheersen bijv.), maar dat het aan de vrouw is om zich daarom uit het openbare leven terug te trekken. Als zij dan toch daaraan wil participeren dan moet dat dat met veel omzichtigheid gebeuren. En als het misgaat, dan is het haar schuld. Daar gaat het in de maatschappelijk discussie over – of daarover zou het moeten gaan. In die zin is ‘de boerkini’ een terecht een symbool-dossier. Het gaat erom dat de dracht van dat badpak verkondigt dat de omgang tussen mannen en vrouwen dient georganiseerd te worden op grond van basic distrust en dat de vrouwen de last die dat oplevert moeten dragen. Ik vind dat geen fijn bericht.

toevoeging: Non-Boerkini

De courante vergelijking met nonnetjes die ‘gesluierd’ zijn en ook geen gewoon zwempak aantrekken, is bijzonder interessant. Ze relativeert de discussie echter niet, maar zet die op scherp. Nonnen dragen immers geen ‘gewone’ kleren maar volgen echt een religieuze dresscode. Zij hebben zich namelijk van de wereld afgekeerd en leven enkel nog voor God (zij zijn ‘bruiden van Christus’). Nikab-draagster heb ik hetzelfde horen zeggen (ik draag deze kleding ‘voor Allah’. Hoe hij mij ziet is voor mij het allerbelangrijkst). Nonnen zijn daarom ingetreden in een klooster (van ‘claustrum’: afgesloten plek). Daarbinnen kun je echt vroom en veilig leven. Daarbuiten (in de seculiere wereld dus, letterlijk: het saeculum) loert het kwaad om de hoek, heerst de vorst der duisternis. Als ze de veilige plek dan toch verlaten, moet hun kleding hen beschermen tegen die gevaren. Ze moeten ook zo weinig mogelijk echt contact leggen, want voor je het weet…

Dit dualisme geldt in de islam ook, maar dan voor alle vrouwen… Zij moeten kloosterlijk leven, zonder klooster. En onderwijl mogen – vreemde paradox – de mannen gewoon hun gang gaan. Zij zijn ook altijd seculier gekleed.

Habijt en boerkini/hoofddoek/nikab hebben dus inderdaad een soortgelijke boodschap: ‘Wereld daarbuiten, ik wijs u af… ‘. Een moslimvrouw-volgens-deze-opvatting-die-vrij-gangbaar-is (maar volgens mij is ieder mens vrij om z’n religie ook anders te definiëren... zie deze pagina, en deze) woont de facto dus in een klooster’ (=huis/familie) en wordt geacht de buitenwereld (en m.n. de mannen) te mijden. Problematisch lijkt me als je een seculiere samenleving wilt die de naam samen-leving waardig is en waar de non-discriminatie op grond van sexe in de grondwet is ingeschreven.